VinaOnline.net

Cấu trúc chương trình PASCAL : Hướng dẫn đầy đủ và chi tiết nhất 2018

Cấu trúc chương trình Pascal là phần cốt lỗi của ngôn ngữ lập trình pascal cũng như những ngôn ngữ lập trình khác. Bạn phải có kế hoạch học tập cụ thể và phải hệ thống kiến thức phù hợp mới đạt kết quả cao. Vì vậy Vinaonline.net giới thiệu cấu trúc chương trình Pascal để bạn tham khảo và một số bài tập áp dụng để kiểm chứng.

I. CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH PASCAL

Nếu xét tổng thể thì cấu trúc chương trình pascal gồm hai phần: PHẦN KHAI BÁO PHẦN THÂN

– Phần khai báo

+ Khai báo tên chương trình: Program <tên chương trình>;

+ Khai báo các thư viện: Uses Crt;

+ Khai báo các hằng: Const PI=3.1416;

+ Khai báo các biến: Var x:Integer;

+ Khai báo các chương trình con.

– Phần thân

+ Phần này bắt đầu bằng từ khóa Begin, tiếp theo là các câu lệnh và kết thúc bởi End.

Begin

Clrscr;

Câu lệnh 1;

Câu lệnh 2;

….

Câu lệnh n;

Readln;

End.

II. GẢI THÍCH CÁC THÀNH PHẦN TRONG CẤU TRÚC CHƯƠNG TRÌNH PASCAL

– Kết thúc câu lệnh trong Pascal phải có dấu chấm phẩy “;” để phân biệt với câu lệnh khác.

Ví dụ:

Program CT_1;

Uses Crt;

Câu lệnh 1;

– Program CT_1; Khai báo bắt đầu của một chương trình Pascal bằng từ khóa Program mỗi chương trình phải có một tên cụ thể, ví dụ: CT_1; (sẽ giải thích cách đặt tên sau).

Uses Crt; Khai báo thư viện, Crt là tên của một thư viện.

– Var x: Integer; Khai báo các biến.

– Begin … End. Cặp từ khóa này luôn song hành, một số chương trình lớn có nhiều cặp Begin … End lồng bên trong. Cặp đầu tiên gọi là Begin … End của chương trình chính, kết thúc End của chương trình chính là một dấu chấm “.”, những cặp khác kết thúc End là một dấu chấm phẩy “;“.

– Câu lệnh: Là một đơn vị cơ bản của ngôn ngữ lập trình, thi hành một công việc nào đó.

– Lệnh Clrscr: Đây cũng là một dạng câu lệnh, lệnh này xóa dữ liệu đã hiển thị trên màn hình. Để sử dụng lệnh này phải khai báo thư viện Crt;

Lệnh Readln: Có công dụng dừng kết quả chương trình, chờ đến khi người sử dụng (người lập trình) gõ phím bất kỳ sẽ kết thúc chương trình (thoát màn hình kết quả). Lệnh này đứng TRƯỚC KẾEnd chủa chương trình chính.

Chú ý: Trong cấu trúc chương trình Pascal không phân biệt chữ HOA, thường.

Ví dụ:

Program, PROGRAM, program là một từ khóa.

Khuyên bạn nên tạo thói quen tốt (phong cách lập trình), một số từ khóa nên có quy định riêng, ví dụ: Program, Uses, Var, Begin, End,….

BÀI TẬP ÁP DỤNG

Bài 1:

Hãy cho biết các chương trình Pascal sau đây có hợp lệ không? Tại sao (Trích Bài tập 5 – Trang 14 SGK LỚP 8)

Chương trình 1

begin

end.

Chương trình 2

begin

program CT_Th;

writeln(‘Chao cac ban’);

end.

———-GIẢI————–

Chương trình 1

– Chương trình này thiếu phần khai báo.

– Thiếu câu lệnh trong phần thân (ít nhất có một câu lệnh).

Viết lại đúng cấu trúc chương trình Pascal

Program BT5_CT1;

Uses Crt;

Begin

Clrscr;

Write(‘Chao  ban’);

End.

Chương trình 2

– Trật tự đã bị đảo lộn, phần khai báo phải trước thân chương trình.

Viết lại đúng cấu trúc chương trình Pascal

program CT_Th;

begin

writeln(‘Chao cac ban’);

end.

Bài 2:

Sử dụng cấu trúc chương trình Pascal, cho biết cấc chương trình sau hợp lệ không? Nếu không hợp lệ, cho biết lý do và sửa lại cho đúng cấu trúc

Chương trình CT_A;

Program;

Uses Crt;

Begin

Write(‘Chao ban, toi la Free Pascal’);

End

Chương trình CT_B;

Program CT_B;

Uses Crt;

Begin

ClrScr;

End;

Write(‘Chao ban, Toi la hoc sinh lop 8A’);

Chương trình CT_C;

Progam CT_C;

User Crt;

Begin

ClrScr;

Readln;

Write(‘Chao ban, Toi la hoc sinh lop 8A’);

End

Chương trình CT_D;

Program CT_D;

User Crt;

Begin;

ClrScr;

Readln;

Write(‘Chao ban! ‘);

Write(‘Toi la hoc sinh lop 8A’);

End:

—–Giải gợi ý——-

Tất cả 4 chương trình đều không đúng với cấu trúc chương trình Pascal.

Lý do sai cấu trúc chương trình Pascal

Chương trình CT_A – Viết lại đúng cấu trúc chương trình Pascal

– Thiếu tên chương trình (Ví dụ CT_A)

– End của chương trình chính thiếu dấu chấm “.

– Do không sử dụng lệnh ClrScr nên dòng Uses Crt có thể bỏ.

Program CT_A;

Begin

Write(‘Chao ban, Toi la Free Pascal’);

End.

Chương trình CT_B – Viết lại đúng cấu trúc chương trình Pascal

– End phải cuối chương trình và có dầu chấm “.

Program CT_B;

Uses Crt;

Begin

ClrScr;

Write(‘Chao ban, Toi la hoc sinh lop 8A’);

End.

Chương trình CT_C – Viết lại đúng cấu trúc chương trình Pascal

– Từ khóa Program sai chỉnh tả (thiếu “r”).

– Lệnh Readln phải đứng kế End.

– End phải có dấu chấm “.

Program CT_C;

User Crt;

Begin

ClrScr;

Write(‘Chao ban, Toi la hoc sinh lop 8A’);

Readln;

End.

Chương trình CT_D – Viết lại đúng cấu trúc chương trình Pascal

– Dư dấu chấm phẩy sau Begin.

– Lệnh Write thứ nhất thiếu chấm phẩy “;

– Trước End phải Readln.

Program CT_D;

User Crt;

Begin

ClrScr;

Write(‘Chao ban! ‘);

Write(‘Toi la hoc sinh lop 8A’);

Readln;

End.

LỜI KẾT

Chương trình học Lớp 8 (Pascal) khá khó đối với một số bạn, nhưng bạn đừng hoang mang! Bạn nên tiếp cận từ từ và có thời gian, bám vào cấu trúc chương trình Pascal và viết chương trình trên giấy, thực hành Pascal trên máy, kiểm tra lỗi,… thì bạn sẽ đạt được đều mong đợi.

Cấu trúc chương trình Pascal vẫn còn giá trị nếu bạn chưa chia tay ngôn ngữ lập trình này. Vì vậy bạn cần nắm vững cấu trúc này trước khi qua các bài kế tiếp. Vinaonline.net chúc bạn học tốt và đạt kết quả cao.

Leave a Comment